Υπερθυρεοειδισμός – Νόσος Graves

Θυρεοειδής αδένας: Υπερθυρεοειδισμός – νόσος Graves

Ο υπερθυρεοειδισμός είναι η παθολογική κατάσταση κατά την οποία ο θυρεοειδικός ιστός παράγει αυξημένα επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών. Πολλές και διαφορετικές διαταραχές μπορούν να προκαλέσουν υπερθυρεοειδισμό.

Ο υπερθυρεοειδισμός είναι συχνότερος στις γυναίκες συγκριτικά με  τους άνδρες.  Η νόσος του Graves είναι η πιο κοινή αιτία του υπερθυρεοειδισμού και αντιπροσωπεύει περίπου το 70% των περιστατικών. Πρόκειται για μια αυτοάνοση διαταραχή. Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν την τοξική πολυοζώδη βρογχοκήλη και το τοξικό αδένωμα. Πιο σπάνιες αιτίες του υπερθυρεοειδισμού εκδηλώνονται όταν υπάρχει  αυξημένη πρόσληψη ιωδίου από τροφές η φάρμακα, σε  θυρεοειδίτιδες ή στην λήψη ορισμένων φαρμάκων όπως η αμιοδαρόνη ή το λίθιο. Κατά την διάρκεια της κύησης ή  μετά τον τοκετό ορισμένες γυναίκες μπορεί να παρουσιάσουν υπερθυρεοειδισμό. Η νόσος του Graves  παρατηρείται συχνότερα στις νεαρές γυναίκες, ενώ η τοξική οζώδης βρογχοκήλη είναι πιο συχνή σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας.

Τα κλασσικά συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού περιλαμβάνουν απώλεια βάρους, δυσανεξία στη θερμότητα, τρόμο, αίσθημα παλμών, άγχος, αυξημένη συχνότητα των κινήσεων του εντέρου και δυσκολία στην αναπνοή. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν  λιγότερα κλασσικά συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού. Ωστόσο, η δύσπνοια και η κολπική μαρμαρυγή συμβαίνουν συχνότερα σε ηλικιωμένους  ασθενείς. Η ασθένεια του Graves προκαλεί οφθαλμοπάθεια  και οίδημα στην προκνημιακή χώρα, εκδηλώσεις της νόσου που σχετίζονται αποκλειστικά με αυτήν.

Η διάγνωση του υπερθυρεοειδισμού βασίζεται στην κλινική εικόνα και στον εργαστηριακό έλεγχο. Η βρογχοκήλη (διόγκωση του θυρεοειδούς) διαπιστώνεται  συνήθως στην φυσική εξέταση καθώς και η ταχυκαρδία και οι άλλες κλινικές εκδηλώσεις του υπερθυρεοειδισμού. Όταν υπάρχει υπερθυρεοειδισμός το TSH είναι χαμηλό και το Τ3 και Τ4 είναι αυξημένα. Δεν μιλάμε για υπερθυρεοειδισμό όταν το TSH είναι φυσιολογικό. Όταν τα επίπεδα των αντισωμάτων του υποδοχέα θυρεοσφαιρίνης ( TSI )  είναι αυξημένα, επιβεβαιώνουν την διάγνωση της νόσου του Graves. Το μέγεθος του αδένα  καθώς και η  παρουσία ενός ή περισσότερων όζων διαπιστώνεται με τον υπέρηχο θυρεοειδούς. Το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς  αναλόγως με την πρόσληψη του φαρμάκου, βοηθά στην διευκρίνιση του τύπου του υπερθυρεοειδισμού.

Για την θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού και ειδικά για την νόσο του Graves υπάρχουν  τρεις επιλογές:

  • Αντιθυρεοειδικά φάρμακα
  • Ραδιενεργό ιώδιο
  • Χειρουργική επέμβαση

Και οι τρεις επιλογές είναι αποτελεσματικές, αλλά και οι τρεις έχουν δυνητικά παρενέργειες. Επειδή δεν υπάρχει συναίνεση ως προς την ‘’καλύτερη’’ θεραπεία, υπογραμμίζεται η σημασία της πλήρους συζήτησης των επιλογών με τον ασθενή πριν αποφασιστεί ένα σχέδιο θεραπείας διαρκείας. Τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα πρέπει να χρησιμοποιηθούν αρχικά για τον έλεγχο του υπερθυρεοειδισμού, πριν από την οριστική θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο ή χειρουργική επέμβαση. Πριν το χειρουργείο, ο ασθενής πρέπει να είναι ευθυρεοειδικός.

Ασθενείς με υπερθυρεοειδισμό η νόσο του Graves μπορεί να θεραπευτούν  καλύτερα  με την χειρουργική επέμβαση στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • Ασθενείς με πολύ μεγάλη βρογχοκήλη (>80 γρ.) που μπορεί να χρειάζονται πολλές δόσεις ραδιοφαρμάκου.
  • Ασθενείς με βρογχοκήλη που προκαλεί απόφραξη των άνω αεραγωγών η σοβαρή δυσφαγία.
  • Ασθενείς με συνυπάρχοντα υπερπαραθυρεοειδισμό , στους οποίους η χειρουργική επέμβαση μπορεί να θεραπεύει τον υπερθυρεοειδισμό και τον υπερπαραθυρεοειδισμό.
  • Ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή οφθαλμοπάθεια του Graves, στους οποίους προτιμάται χειρουργική επέμβαση, έναντι του ραδιενεργού ιωδίου, καθώς το ραδιενεργό ιώδιο μπορεί να επιδεινώνει την οφθαλμοπάθεια του Graves.
  • Σπάνια σε ασθενείς που παρουσιάζουν επίμονο υπερθυρεοειδισμό, παρά την θεραπεία με αντιθυρεοειδικά φάρμακα ή και ραδιενεργό ιώδιο.

Οι αντενδείξεις της χειρουργικής επέμβασης απευθύνονται στους ασθενείς με συννοσηρότητα, συμπεριλαμβανομένης της καρδιοαναπνευστικής νόσου ή σε υπερήλικα άτομα. Η έκταση της χειρουργικής επέμβασης είναι ή ολική ή σχεδόν ολική θυρεοειδεκτομή. Η ολική θυρεοειδεκτομή έχει σχεδόν 0% κίνδυνο υποτροπής του υπερθυρεοειδισμού.

Μετεγχειρητικά ο ασθενής θα λαμβάνει θεραπεία  αντικατάστασης με Τ4.